Lifestyle Redesign via ICT

 Onderzoek  Lifestyle Redesign via ICT

Lifestyle Redesign via ICT

De sociale inclusie van ouderen is een belangrijke uitdaging voor het behoud van de levenssatisfactie en de zelfstandigheid van de thuiswonende oudere. Om deze beide te bevorderen werd in de Verenigde Staten een methodiek ontwikkeld, genaamd Lifestyle Redesign®. Deze methodiek richt zich op het wijzigen van dagdagelijkse gewoontes van ouderen aan de hand van ergotherapeutische interventies. Het doel is het welbevinden en gezondheid van de oudere te verhogen en ervoor te zorgen dat ouderen langer kunnen functioneren onafhankelijk van externe zorg (e.g. Jackson, et al. 1998).

Het Lifestyle Redesign® programma leert de oudere het belang van de blijvende participatie aan het maatschappelijke leven. Voornamelijk de toename van de sociale contacten werd als zeer waardevol omschreven in het doorbreken van het dreigende isolement. Dankzij het programma was er opnieuw sprake van sociale inclusie. De ouderen leefden niet alleen langer door deelname aan het programma, ze leefden ook kwaliteitsvoller met een brede interesse in het maatschappelijke leven (Clark, et al., 2001). Een interessante koppeling voor dit onderzoek is de toepassing van ICT als facilitator in het Lifestyle Redesign® programma. In welke mate en hoe kan ICT een ondersteuner zijn en een positieve bijdrage leveren aan Lifestyle Redesign®?

Doelstellingen

Doel van het onderzoek is na te gaan in welke mate en hoe ICT ouderen kan helpen langer zelfstandig te functioneren, hun levenssatisfactie kan verhogen en hun relaties met anderen kan helpen onderhouden en versterken. In dit onderzoek staat het dagdagelijks handelen en de sociale inclusie of participatie van ouderen aan de maatschappij centraal.

Op lange termijn willen we een bijdrage leveren aan het onderzoek naar
-    het effect van inschakeling van ICT in Lifestyle Redesign®
-    de ontwikkeling van bruikbare methodieken voor het inschakelen van ICT bij ouderen
-    ICT middelen die sociale inclusie van ouderen kunnen ondersteunen.

Bijkomend is het ons doel om
-    Het werkveld en de opleidingen ergotherapie voorbereiden op een generatie ouderen die ICT als een belangrijk hulpmiddel zien en hier optimaal van gebruik willen maken. Een voorbode hiervan is dat steeds meer 50-plussers beschikken over een computer (twee derde) en een breedbandaansluiting (64% voor 55 tot 64 jarigen) (van Ingen, de Haan, & Duime, 2007).

Doelgroepen

We onderscheiden twee (deels overlappende) doelgroepen met elk specifieke noden. Een eerste groep zijn ouderen (65+) die hun partner verloren hebben. Vele ouderen nemen weinig initiatief tot het opnieuw invullen van hun leven na zulke een verlieservaring. Hierdoor verengt hun leven tot datgene waar ze zelf de verantwoordelijkheid voor droegen. Zaken waarvoor ze afhankelijk waren van de partner vallen onherroepelijk weg. Voorbeeld hiervan is de mobiliteit door gebrek aan ervaring in gebruik van openbaar vervoer, gebrek aan rijbewijs. Ouderen beschikken niet over de kennis en vaardigheden van het digitale informatiekanaal. Nochtans zouden ze via deze weg voor hen zeer waardevolle informatie kunnen vinden, en is het ook mogelijk om hen via deze weg een aantal oplossingen aan te reiken.

Een tweede groep ouderen (65+) zijn personen die door het ouder worden te maken krijgen met allerlei functiebeperkingen in de ruime zin van het woord. We denken hierbij aan personen die zich moeilijk kunnen verplaatsen, wiens motoriek, gehoor of zicht achteruit gaat, etc. Ook in deze groep ouderen kan de inschakeling van ICT positieve gevolgen met zich mee brengen. ICT kan hen helpen in contact te blijven met de buitenwereld, te communiceren met verzorgers, familie en kennissen, bepaalde huishoudelijke taken te verlichten, enz.

Verloop van het project

In beide doelgroepen gaan we op zoek naar ouderen met een interesse in ICT of een open houding t.o.v. de inschakeling van ICT als hulpmiddel bij communicatie of andere noden. De inschakeling van ICT is een recente evolutie, die enkel helpend kan zijn als ouderen ervoor open staan.

Op basis van de noden en behoeften die deze specifieke doelgroepen ondervinden, gaan we op zoek naar mogelijke ‘ICT’ oplossingen. Daarna wordt in overleg met de partner uit het werkveld (waarschijnlijk een organisatie van serviceflats), een beperkt aantal ICT-oplossingen geselecteerd. Deze worden uitgewerkt tot een bruikbare vorm voor de partner uit het werkveld. De implementatie en evaluatie ervan kan resulteren in een beschrijving van kritische succesfactoren en valkuilen voor ICT-ondersteuning als middel tot succesvolle Lifestyle Redesign®.

Projectverantwoordelijke: liesbet.lommelen(@)khk.be